W mojej pasiece

Okres, gdy pszczoły nie wymagają z naszej strony opieki jest doskonały do wykonania podstawowego sprzętu w pasiece, jakim jest ul. To jednocześnie, oprócz miodarki, najdroższy element jej wyposażenia. Początkujący pszczelarz zamierzający założyć małą, hobbystyczną pasiekę, gubi się w typach i odmianach uli, jakie oferuje nam obecnie rynek. Jednocześnie odstraszają go ceny.

Nowy ul to niestety wydatek przynajmniej 170-200 zł. Pasieka hobbystyczna wymaga zakupu przynajmniej trzech uli (nawet gdy zamierzamy posiadać tylko dwa pnie, trzeci przyda się przy wielu zabiegach w sezonie), a to już jest całkiem pokaźna suma, zważywszy, że pszczelarzami często zostają emeryci o niezbyt wygórowanych dochodach. W tym artykule chciałbym zaproponować wykonanie ula bardzo prostego, a jednocześnie pozwalającego na prawidłowy rozwój rodziny pszczelej oraz umożliwiającego łatwe wykonywanie pszczelarzowi wszystkich niezbędnych prac.

Ul leżak wielkopolski (taki chciałbym zaproponować do wykonania początkującym pszczelarzom) w wersji zaprezentowanej przeze mnie nadaje się do wykorzystania w każdych warunkach klimatycznych występujących w Polsce. Nie jest to ul dla pasiek większych ze względu na większą niż przy ulach stojakach pracochłonność prowadzenia gospodarki. Ul mieści 22 ramki wielkopolskie w zabudowie zimnej. Wyposażony jest w trzy wyloty na przedniej części ula, dwuramkowy izolator do ograniczania matek w czerwieniu, zatwór szczelny, ściśle przylegający do ścian ula (do ewentualnego tworzenia odkładu przy rodzinie macierzystej), powałkę twardą dzieloną (umieszczaną na zimę 0,5 cm nad gniazdem), dwa zatwory do ograniczania gniazda, dwa zatwory ocieplające styropianowe, ocieplenie górne dzielone (kilka osobnych płyt styropianowych służących do ocieplenia całej powałki ula lub jej części, trzech wkładek wylotowych zmniejszających wielkość wylotów, ramy transportowej dopasowanej do powałki ula pokrytej siatką oraz daszek płaski przylegający do ścian z otworami odprowadzającymi wilgoć z ula w czasie zimowli. Odległość dolnej krawędzi ramek od dennicy wynosi 6 cm (poduszka powietrzna przydatna przy zimowaniu pszczół w ostrzejszym klimacie).

Poniżej podaję materiały potrzebne do wykonania uli:

• Styropian o grubości 3 × 3 cm (ocieplenia boczne, powałka górna, ocieplenia ścian ula).
• Łaty drewniane o wymiarach 3 × 3 cm (rama korpusu ula, listwy na korpusie ula przy daszku oraz do wykonania wkładek wylotowych), listwa 1,5 × 2,2 cm (do wykonania wręgów przy zawieszaniu ramek), listwa 1,5 × 1,5 cm (do wykonania na korpusie ula podpory dla daszka).
• Dwa zawiasy do przymocowania daszka.
• Sznurek z tworzywa sztucznego zabezpieczający przed niespodziewanym opadnięciem daszka na przednią ścianę ula.
• Płyty MDF twarde cienkie lub płyty pilśniowe spiekane (ściany wewnętrzne ula i dennica) oraz płyty OSB dostosowane do warunków atmosferycznych o grubości 1 cm lub sklejka wodoodporna o podobnej grubości (na ściany uli oraz na powałkę twardą).
• Gwoździe i wkręty.
• Blacha ocynkowana lub grube linoleum na pokrycie daszka (można użyć też papy).

Prace przy ulu najlepiej zacząć od budowy korpusa. Nasz ul jest po prostu skrzynią ze stałą dennicą. Nie ma sensu w ulach leżakach stosować odejmowanego dna. Czyszczenie wiosenne uli możemy spokojnie wykonać przesuwając przy pierwszym przeglądzie wiosennym na chwilę gniazdo na bok, jeżeli chcemy oczyścić dno przed oblotem, to po zdjęciu ocieplenia wygarniamy martwe pszczoły i inne nieczystości na bok gniazda, a jeszcze lepiej założyć przed zimą wkładkę pod gniazdo i na wiosnę usunąć wraz z nieczystościami. W tym ulu jest naprawdę wystarczająca ilość miejsca do wykonania tych czynności. Wymiary wewnętrzne skrzyni są następujące: wysokość 33 cm, szerokość 37,5-38 cm (ja osobiście wolę mieć więcej miejsca), długość 84 cm. Wymiary wewnętrzne muszą być niezmienne bez względu na materiał użyty do wykonania ścian ula i grubości samych ścian (grubość styropianu).

Dalsza część artykułu oraz rysunki w nr 1/2010 Pasieki